شنبه / 25 آبان 1398 [به وب سايت اطلاع رساني حقوق مالكيت فكري خوش آمديد] [طرح پيشنهادي برگزاري مجموعه كارگاه هاي آموزشي تخصصي حقوق مالكيت فكري و حقوق تجاري سازي فناوري ]
درباره موسسه IPS
صفحه اصلي
درباره ما
چارت موسسه
توانمنديها
عضويتها و افتخارات
ارتباط با ما
كارگروه ارزيابي و داوري اختراعات
آشنايي با كارگروه
درباره مالكيت فكري
اخبار و رويدادها
مطالب آموزشي
مجموعه قوانين
كتب تخصصي
پيوندهاي مفيد
كارگروه آموزش و ترويج
دوره هاي برگزار شده
دوره هاي تدوين شده
اعضاي هيات علمي
ثبت نام و مشاوره
دريافت خبرنامه
مشاوره
نظردهي
W_VOTE
 نظر شما در مورد معاهده PCT چيست؟
 فرصت طلائي
 تهديد ملي
 هر دو
 تاريخچه حقوق مالكيت صنعتي از ابتدا تاكنون   

 1393/10/03

خلاصه  :  امروزه نقش اساسي و تعيين كننده حمايت از حقوق مالكيت معنوي در ايجاد زمينه ابتكار و نوآوري و توسعه اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و رشد سرمايه گذاري و تجارت بين المللي بركسي پوشيده نيست حقوق مالكيت صنعتي نيز بعنوان بخش عمده اي از حقوق مالكيت معنوي با دربرگرفتن حق استفاده انحصاري علائم تجاري، اختراعات، طرحهاي صنعتي، نام تجارتي، مبدأ و نشان جغرافيايي كالا و... از ابتكار و نتيجه فكر افراد در برابر اشخاص ثالث ازطريق ثبت اين حقوق در محدوده جغرافيايي كشور يا كشورهاي محل ثبت حمايت نموده و بدين ترتيب ضمن ايجاد انحصار بهره برداري از رقابت مكارانه در عرصه تجارت و صنعت جلوگيري و موجبات تسهيل انتقال تكنولوژي و سرمايه گذاري مستقيم خارجي را فراهم مي سازد.


امروزه نقش اساسي و تعيين كننده حمايت از حقوق مالكيت معنوي در ايجاد زمينه ابتكار و نوآوري و توسعه اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و رشد سرمايه گذاري و تجارت بين المللي بركسي پوشيده نيست حقوق مالكيت صنعتي نيز بعنوان بخش عمده اي از حقوق مالكيت معنوي با دربرگرفتن حق استفاده انحصاري علائم تجاري، اختراعات، طرحهاي صنعتي، نام تجارتي، مبدأ و نشان جغرافيايي كالا و... از ابتكار و نتيجه فكر افراد در برابر اشخاص ثالث ازطريق ثبت اين حقوق در محدوده جغرافيايي كشور يا كشورهاي محل ثبت حمايت نموده و بدين ترتيب ضمن ايجاد انحصار بهره برداري از رقابت مكارانه در عرصه تجارت و صنعت جلوگيري و موجبات تسهيل انتقال تكنولوژي و سرمايه گذاري مستقيم خارجي را فراهم مي سازد. لذا ايجاد نظام مالكيت صنعتي پويا و كارآمد با سازوكار اجرايي قوي و مؤثر و بهره گيري از تسهيلات نوين ثبت (ثبت ملي و بين المللي) از دغدغه كشورها و عاملي اساسي براي نيل به توسعه و رشد در همه ابعاد آن بشمار مي رود. ترديدي وجود ندارد، رسيدن به افق 1404 ايران اسلامي، ايراني توسعه يافته، فعال و تأثيرگذار در اقتصاد جهاني مستلزم توجه به اهميت حقيقت پيش گفته مي باشد در اين چكيده سعي شده است ضمن ارائه تصويري از وضعيت گذشته حمايت و ثبت مالكيت صنعتي در ايران به زيرساختهاي حقوقي ايجاد شده با همكاري مجلس محترم شوراي اسلامي، دولت محترم و قوه محترم قضائيه كه بواسطه ضرورتهاي توسعه اي كشور و منويات مقام معظم رهبري مبني بر حمايت از صاحبان فكر و انديشه و تكاليف برنامه سوم و چهارم توسعه اقتصادي اجتماعي و ... از بعد توسعه كمي و كيفي اعم از تنوع خدمات ثبت مالكيت صنعتي در عرصه ملي و بين المللي طي سالهاي اخير بوقوع پيوسته و بمنظور فراهم نمودن شرايط اجرا بهتر مستلزم حمايت و توجه جدي همه دستگاهها مي باشد، اشاره شود.

پيشينه ثبت و حمايت از مالكيت صنعتي در ايران:

اولين قانون در زمينه حمايت از مالكيت صنعتي "قانون ثبت علامات صنعتي و تجاري مصوب 1304 و نظامنامه آن" بود، بدنبال آن "قانون ثبت علائم تجاري و اختراعات مصوب 1310 و آئين نامه اجرايي مربوط"به تصويب رسيد و بالاخره با تصويب قوانين و مقررات اخير كه با همكاري همه دستگاههاي ذيربط بالاخص مجلس محترم شوراي اسلامي و قوه قضائيه به تصويب رسيده است مقررات مربوط به مالكيت صنعتي توسعه كمي و كيفي يافته و علاوه بر پيش بيني ثبت و حمايت از مقولات جديد مالكيت صنعتي استانداردهاي بين المللي مربوط بالاخص معاهده تريپس نيز در آن رعايت گرديده است.

زيرساختهاي حقوقي ايجاد شده ازنظر توسعه كمي و كيفي خدمات ثبت و حمايت از مالكيت صنعتي طي سالهاي اخير:

در بعد ملي :

1- تصويب قانـــون حمايت از نشانه هاي جغرافيايــــي كالا (مصوب 7/11/1383) و آئين نامه مربوط (مصوب 1384)

اين قانون و آئين نامه اجرايي مربوط براي اولين بار امكان ثبت و حمايت از كالاهاي واجد شرايط نشان جغرافيائي را در كشور فراهم ساخته و بدين ترتيب ظرفيت قانوني لازم بمنظور حمايت از بعضي محصولات نظير صنايع دستي، فرش و محصولات غذايي نظير پسته و زعفران، درقالب نشان ايجاد گرديده است. اضافه مي نمايد ارتقاء سطح آگاهي عمومي، اطلاع رساني در اين حوزه ازجمله برنامه هاي سازمان است تا تجار ما بتوانند باتوجه به تنوع نشان جغرافيايي كشورمان با ثبت اين حقوق ضمن هويت بخشي به كالاهاي واجد حمايت نشان نظير فرش و صنايع دستي از آثار حمايتي ثبت اين حقوق در رونق تجارتي بازاهاي داخلي و بين المللي بهره مند گردند.

2- تصويب قانون ثبت اختراعات، طرحهاي صنعتي، علائم تجارتي (مصوب 1386) و آئين نامه اجرائي مربوط (مصوب سال 1387)

در اين قانون و آئين نامه اجرائي مربوط علاوه بر به روز گرديدن قانون ثبت علائم تجارتي و اختراعات مصوب 1310 كه باتوجه به تحولات و رشد تكنولوژي پاسخگوي نياز هاي روز نبود ، براي اولين بار در كشور امكان ثبت و حمايت از طرح صنعتي را كه علي القاعده از سال 1337(يعني بعداز الحاق به كنوانسيون پاريس) موظف به وضع قانون ملي براي حمايت در اين زمينه بوده ايم ميسر نموده است.

اين قانون علاوه بر ايجاد وظايف جديد در باب توسعه كمي و كيفي حمايت و ثبت مالكيت صنعتي، تشكيل مراجع شبه قضايي اداري بمنظور كاهش دعاوي در مراجع قضايي و... نظام ثبت اختراع كشورمان را از سيستم اعلامي به تحقيقي تغيير داده است.

در بعد بين المللي (الحاق به معاهدات و كنوانسيونهاي بين المللي):

باتوجه به نيازهاي روز و ضرورت الحاق كشورمان به تعدادي از كنوانسيونها و معاهدات بين المللي در زمينه مالكيت صنعتي از آنجائيكه كشورمان تا قبل از اقدامات سالهاي اخير صرفاً عضو كنوانسيون پاريس بوده و به ساير معاهدات تحت تصدي سازمان جهاني مالكيت معنوي ملحق نشده بود لذا با درنظر گرفتن مطالعات انجـــام شده و اولويت هاي الحاق به معاهدات، پيشنهاد الحاق به معاهدات و كنوانسيون هاي مذكور در ذيل از طريق سازمان ثبت پس از طي تشريفات مربوط به تصويب مجلس محترم شوراي اسلامي رسيده است.

1- الحاق ايران به كنوانسيون پاريس (مصوب 38/9/24)

2- الحاق دولت جمهوري اسلامي ايران به اصلاحات كنوانسيون پاريس (77/8/17)

3- الـــحاق به كنوانسيـــون مؤسس سازمان جهانــــي مالكيت معنوي" WIPO" (مصوب 80/7/4 )

4- الحــاق به موافقتنامه و پروتكل مادريد راجع به ثبت بين المللي علائــم تجارتي (مصوب 82/11/25)

الحاق به سيستم مادريد امكان ثبت بين المللي علائم تجارتي را براي اتباع كشورمان و متقابلاً اتبــاع كشورهاي عضــو اين سيستم فراهــم نموده است (اجراي بهينه سيستم ثبت بين المللي مادريد مستلزم تأمين نيازها اعم از نيروي انساني، بودجه و ... مي باشد)

5- الحاق به موافقتنامه مادريد بمنظور جلوگيري از نصب نشانه هاي منبع غيرواقعي مبدأ (مصوب 82/11/25)

6- الحــاق به موافقتنامه ليسبون در مورد ثبت و حمــايت بين المللي از اسامي مبدأ (مصوب 83/11/23)

* الحـــاق به موافقتنامه هاي مادريد و ليسبون (مذكـــور در بندهاي 3 و 4) ثبت و حمايت بين المللي نشان جغرافيائي كشورمان را در عرصه بين المللي و متقابلاً چنين خدماتي را براي اتباع ساير كشورهاي عضو فراهم نموده است.

7- تصويب اجازه الحاق به معاهده همكاري ثبت اختراع PCT (مصوب سال 1386)

با توديع سند اين معاهده و متعاقباً اجرائي شدن آن، امكان ثبت بين المللي اختراع مخترعين ايراني در بيش از140 كشور عضو معاهده از طريق تسليم يك اظهارنامه بين المللي در اداره مالكيت صنعتي كشورمان و با پرداخت كمترين هزينه و پيچيدگي و نيز استفاده از تسهيلات تخـفيف هفتاد و پنج درصدي براي كشورهاي در حال توسعه ازجمله ج.ا.ايران فراهم خواهد نمود باتوجه به ضرورت ايجاد زيرساختهاي لازم بمنظور اجراي اين معاهده ازجمله استخدام نيروي انساني لازم و آموزش آنها و فضاي اداري در برنامه سازمان مقرر گرديد كه الحاق به اين معاهده متعاقب فراهم گرديدن زيرساختهاي مربوط توديع گردد.

اصلاحيه طرح اصلاحي آئين نامه ثبت شركت ‍ ها مصوب 1340

نظر به قانون اجازه الحاق دولت ايران به اتحاديه عمومي بين المللي معروف به پاريس براي حمايت مالكيت صنعتي و تجارتي و كشاورزي مصوب 10 اسفند 1337 و قانون الحاق دولت جمهوري اسلامي ايران به اصلاحات به عمل آمده در كنوانسيون مزبور مصوب 17 آبان 1377 ، ماده 9 قانون راجع به ثبت شركت ها مصوب خرداد 1310، مواد 23 و 45 قانون ثبت علائم و اختراعات مصوب تير ماه 1310، مواد11، 16، 17، 582 و 585 قانون تجارت مصوب ارديبهشت ماه 1311، آئين نامه ثبت تشكيلات و موسسات غير تجاري مصوب 1337 با اصلاحيه هاي بعدي ، قانون اجاره ثبت شعبه يا نمايندگي شركت هاي خارجي مصوب 1376 و آئين نامه اجرايي آن مصوب 1378 هيئت وزيران، قانون تشويق و حمايت سرمايه گذاري هاي خارجي مصوب اسفند 1380 و آئين نامه اجرايي آن مصوب 1381 هيئت وزيران ، قانون حمايت از نشانه هاي جغرافيايي مصوب بهمن 1383 و آئين نامه موضوع ماده 16 قانون حمايت از نشانه هاي جغرافيايي مصوب 1384 رئيس قوه قضايئه و با توجه به ابلاعيه شماره 194000/624-29/11/85 سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور موضوع تشكيلات تفصيلي اداره كل مالكيت صنعتي مقرر مي دارد:

ماده 1: اداره كل ثبت شركتها و مالكيت صنعتي وابسته به سازمان ثبت اسناد و املاك كشور از تاريخ ابلاغ اين مصوبه ، به 2 (اداره كل ثبت شركتها و موسسات غير تجاري) و (اداره كل مالكيت صنعتي) تبديل مي گردد.

ماده 2: اداره كل ثبت شركتها و موسسات غير تجاري داراي وظايف زير خواهد بود:

الف – ثبت شركتهاي تجارتي و موسسات غير تجارتي ايراني حوزه تهران و تغييرات بعدي آن.

ب - ثبت دفتر تجارتي و تغييرات بعدي آن.

ج – پلمپ دفاتر تجارتي و غير تجارتي حوزه تهران.

د – ثبت شعبه يا نمايندگي شركتهاي خارجي درايران و تغييرات بعدي آن.

ه – ثبت موسسات خارجي در ايران

و – تعيين نام شركتهاي خارجي و موسسات غير تجارتي در شرف ثبت سراسر كشور.

ماده 3 : اداره كل ماليكت صنعتي نيز داراي وظايف زير خواهد بود:

الف – ثبت علائم تجارتي، نشانه هاي جغرافيايي، اختراعات، نام تجاري، طرح ها و اشكال و مدل هاي صنعتي و نمونه هاي اشياء مصرفي و ديگر مصاديق مالكيت صنعتي كه نيازمند ثبت مي باشد و ثبت تغييرات بعدي آن ها.

ب – اجراي معاهدات و كنوانسون هاي مرتبط با موضوعات مندرج در بند فوق كه دولت جمهوري اسلامي ايران آنها را پذيرفته و به آنها ملحق شده و يا خواهد شد.

ماده4 : ادارات كل مزبور حسب مورد براي اجراي مواد 6 و 7 قانون ثبت علائم و اختراعات مصوب اول تيرماه 1310 و همچنين رسيدگي به تقاضاهاي ثبت شركتها و موسسات غير تجاري ، عنوان شعبه مخصوص دادگاه عمومي تهران را داشته و نسبت به قبول يا رد اظهارنامه هاي مرتبط با موضوعات مندرج در مواد 2 و 3 اين آئين نامه اتخاذ تصميم خواهد نمود.

ماده 5: مديران ادارات كل مزبور، مي توانند تمام يا بخشي از اختيارات خود را به معاونين و روساي ادارات تابعه تفويض نمايند.

تبصره – گواهي نامه ثبت اختراع را صرفا مدير كل مالكيت صنعتي امضاء مي نمايد.

ماده 6 : اداره كل مالكيت صنعتي علاوه بر انجام وظايف قانوني محوله، موظف است در موضوع حمايت مالكيت صنعتي، با در نظر گرفتن احتياجات و مقتضيات اوضاع اقتصادي و تعهدات بين المللي كشور، پيشنهادهاي لازم و قانوني مرتبط را به كمك كارگروه مشورتي تهيه و به رئيس سازمان ثبت اسناد و املاك كشور ارائه نمايد.

ماده 7 : كارگروه مشورتي با حضور نمايندگان اداره حقوقي قوه قضائيه و وزارتخانه هاي دادگستري، امور خارجه، جهاد كشاورزي، بازرگاني ، صنايع و معادن، علوم تحقيقات و فناوري، بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، اتاق بازرگاني، صنايع و معادن ايران، به دعوت و رياست مدير كل مالكيت صنعتي در محل اداره كل مزبور تشكيل مي شود.

تبصره 1 – به تشخيص كارگروه، مي توان از نمايندگان ساير وزارتخانه ها ، موسسات، سازمان هاي غير دولتي (N.G.O) كارشناسان و اشخاص مطلع براي شركت در جلسات دعوت نمود ولي اتخاذ تصميم نهايي در هر موضوع با اعضاء ثابت كارگروه مشورتي خواهد بود.

تبصره 2 – در صورتي كه بررسي هاي كارشناسي و پيشنهادهاي لازم و قانوني كارگروه مزبور مستلزم پرداخت حق الزحمه باشد پس از تاييد معاونت امور اسناد سازمان از محل اعتبارات سازمان ثبت اسناد و املاك كشور تامين و پرداخت خواهد شد.

ماده 8 : اداره كل مالكيت صنعتي داراي نشريه رسمي مرتبي خواهد بود كه ضمن اطلاع رساني مناسب در حوزه مالكيت معنوي، مشخصات اختراعات و نمونه هاي اشياء مصرفي، طرح ها و اشكال و مدل هاي صنعتي، علائم تجاري و خدماتي، نشانه هاي جغرافيايي و ساير مصاديق مالكيت صنعتي ثبت شده و اسامي دارندگان گواهي نامه هاي مربوطه در آن منعكس خواهد شد.

ماده 9 : اداره كل ثبت شركتها و موسسات غير تجاري در تهران و واحدهاي ثبت شركتها در ادارات كل ثبت اسناد و املاك استانها، در ثبت شركت نامه، قائم مقام دفاتر اسناد رسمي مي باشند.

ماده 10 : وظايف اداره كل ثبت شركتها و موسسات غير تجاري به استثناء بندهاي (د) (ه) (و) ماده 2 اين آئين نامه، در كليه واحدهاي ثبتي خارج از حوزه تهران، توسط متصدي مخصوصي كه از سوي سازمان ثبت اسناد و املاك كشور تعيين مي شود، انجام خواهد شد.

اين آئين نامه مشتمل بر 10 ماده و 3 تبصره به پيشنهاد سازمان ثبت اسناد و املاك كشور، در تاريخ به تائيد و تصويب رئيس قوه قضائيه رسيده است.

شرح وظايف:


شرح وظايف اداره كل مالكيت صنعتي در اجراي اصلاحيه طرح اصلاحي آئين نامه ثبت شركت ها مورخ 1340 (آئين نامه تشكيلاتي اداره مالكيت صنعتي مصوب 1386 قوه قضائيه و قانون ثبت اختراعات، طرح هاي صنعتي و علائم تجاري و آئين نامه آن)



- بررسي برنامه ها و طرحهاي پيش بيني شده مربوط به مالكيت صنعتي و ارائه راهكارهاي لازم در چهارچوب سياستها و خط مشي هاي سازمان

- هدايت و نظارت مستمر و ايجاد هماهنگي بر فعاليتهاي هر يك از ادارات تابعه

- تدوين دستورالعمل هاي مربوط به ثبت علائم تجارتي و خدماتي، نشانه هاي جغرافيايي، اختراعات و نامهاي تجارتي و طرحها و اشكال و ترسيمات صنعتي

- انجام مكاتبات لازم و پاسخ به استعلامات در رابطه با وظايف و مسئوليتهاي محوله

- شركت در جلسات دادگاه ها و دادسراها بنا به دعوت مقامات قضائي و پاسخ به سوالات مراجع قضايي در ارتباط با وظايف محوله (موضوع آئين نامه اجراي قانون ثبت علائم تجارتي و اختراعات)

- تائيد مدارك مربوط به هريك از موارد مالكيت صنعتي جهت ارائه به مراجع ذيربط

- شركت در جلسات منعقده در وزارتخانه ها و مؤسسات و سازمانهاي دولتي در ارتباط با موضوعات مالكيت صنعتي

- تهيه پيش نويس لوايح و طرحهاي قانوني و آئين نامه هاي اجرايي مربوط با درنظرگرفتن احتياجات و مقتضيات و تعهدات بين المللي و عنداللزوم طرح آن در كميته مشورتي (موضوع طرح اصلاحي آئين نامه ثبت شركتها مصوب 1340)

- پيگيري و اقدام لازم درمورد انتشار نشريه رسمي اداره كل مالكيت صنعتي در اجراي ماده 12 كنوانسيون پاريس براي حمايت از مالكيت صنعتي مصوب 1337

- پذيرش و بررسي و اقدام لازم درخصوص اظهارنامه هاي ثبت علائم تجارتي و نشانه هاي جغرافيايي و اختراعات و نامهاي تجارتي و طرحها و اشكال و ترسيمات صنعتي و ثبت هريك از موارد مذكور و صدور آگهيهاي ثبت مربوطه (موضوع قانون ثبت علائم تجارتي و اختراعات و قانون حمايت از نشانه هاي جغرافيايي و آئين نامه هاي اجرائي آن)

- پذيرش و بررسي اظهارنامه هاي تجديد ثبت علائم تجارتي و طرحها و اشكال و ترسيمات صنعتي و ثبت آنها در دفاتر مربوطه (موضوع آئين نامه اجرائي قانون ثبت علائم تجارتي و اختراعات)

- رسيدگي و تهيه آگهي ابطال علائم تجاري و نشانه هاي جغرافيايي و اختراعات و طرحها و اشكال و ترسيمات صنعتي حسب احكام صادره از مراجع قضايي

- رسيدگي به اعتراضات واصله نسبت به تقاضاهاي ثبت علائم تجاري و طرح هاي صنعتي و نشانه هاي جغرافيايي و طرحها و اشكال و ترسيمات صنعتي و اعتراضات قبل از ثبت اختراع و انجام تشريفات و اقدامات مقتضي درخصوص آنها (موضوع قانون ثبت علائم تجارتي و اختراعات و آئين نامه اجرايي مذكور و قانون ثبت نشانه هاي جغرافيايي و آئين نامه موضوع ماده 16 قانون حمايت از نشانه هاي جغرافيايي (كميسيون موضوع ماده 170آئين نامه)

- بررسي و تعيين حق الثبت علائم تجارتي و طرحها و اشكال و ترسيمات صنعتي و تجديد آنها و نشانه هاي جغرافيايي، نامهاي تجارتي و اختراعات

- پذيرش و بررسي ثبت تقاضاهاي كليه تغييرات مرتبط با علائم تجارتي و اختراعات و مجوزهاي استفاده (موضوع قانون ثبت علائم و اختراعات و آئين نامه اجرايي مربوط)

- تعيين سواد مصدق و رونوشت از اسناد و اوراق مربوط به ورقه اختراع (موضوع قانون ثبت علائم تجارتي و اختراعات)

- نظارت بر اجراي صحيح قوانين و مقررات مربوط به هريك از موارد مذكور در بندهاي فوق الذكر

- بررسي و اجراي صحيح قراردادهاي بين المللي شامل: كنوانسيون پاريس براي حمايت از مالكيت صنعتي، موافقتنامه مادريد راجع به ثبت بين المللي علائم و پروتكل آن، موافقتنامه ليسبون در مورد اسامي مبدأ و ثبت بين المللي آنها، موافقتنامه مادريد در مورد جلوگيري از نصب نشانه هاي منبع غيرواقعي يا گمراه كننده بر روي كالاها كنوانسيون تاسيس سازمان جهاني مالكيت معنوي و بررسي پيشنهاد الحاق جمهوري اسلامي ايران به ساير قراردادهاي بين المللي IP (مالكيت صنعتي ) با درنظر گرفتن سياستهاي سازمان ثبت اسناد و املاك كشور و استفاده از تجربيات ساير كشورها در اينخصص و همچنين حسب مورد شركت در اجلاس ها و كنفرانس ها به نمايندگي از طرف سازمان متبوع

- انجام مطالعات و بررسيهاي مستمر نسبت به دستاوردهاي علمي و تجارب ساير كشورهاي جهان در زمينه مالكيت صنعتي

- ارائه پيشنهادات لازم به دفتر توسعه فناوري اطلاعات و دفتر تشكيلات به منظور بررسي و تعيين نحوه بهره گيري از سيستمهاي مكانيزه

- انجام ساير اموري كه از طرف سازمان متبوع ارجاع مي شود.
منبع: http://iripo.ssaa.ir/
خبرنامه
تبليغات