چهارشنبه / 03 ارديبهشت 1393 [به وب سايت اطلاع رساني حقوق مالكيت فكري خوش آمديد] [طرح پيشنهادي برگزاري مجموعه كارگاه هاي آموزشي تخصصي حقوق مالكيت فكري و حقوق تجاري سازي فناوري ]
درباره موسسه IPS
صفحه اصلي
درباره ما
چارت موسسه
توانمنديها
عضويتها و افتخارات
ارتباط با ما
درباره مالكيت فكري
اخبار و رويدادها
مطالب آموزشي
مجموعه قوانين
كتب تخصصي
پيوندهاي مفيد
دپارتمان تخصصي آموزش
دوره هاي برگزار شده
دوره هاي تدوين شده
اعضاي هيات علمي
ثبت نام و مشاوره
دريافت خبرنامه
مشاوره
نظردهي
نظرسنجي
 به نظر شما چالش اصلي مالكيت فكري در كشور چيست؟
 عدم فرهنگسازي
 فقدان استراتژي ملي
 نبود وحدت رويه
 اگر نظر ديگري داريد براي ما ارسال كنيد

 سلام، شما كه هستيد (جواب در يك ثانيه)؟
 عضو هيات علمي
 مدير يا مسئول
 كارشناس يا كارمند
 دانشجو يا دانش آموز
 آشنايي با ساختار و اهداف سازمان جهاني مالكيت فكري (WIPO)

 1388/05/03

نوع مقاله : تخصصی
خلاصه  :  سازمان جهاني مالكيت فكري ( WORLD INTELLECTUAL PROPERTY ORGANIZATION) به عنوان يكي از سازمانهاي تخصصي سازمان ملل در سال 1974 آغاز به كار نمود كه تاكنون اكثر كشورها از جمله ايران عضو اين سازمان شده اند. در اين مقاله در صدد هستيم در مورد اهداف، برنامه ها، وظايف و ساختار سازمان آورده شده است:


مقدمه

پيدايش سازمان جهاني دارائي فكري به رويدادي در سال 1873 باز مي گردد. در اين سال نمايشگاهي تحت عنوان نمايشگاه بين المللي مبتكرين در وين برگزار گرديد. اغلب مدعوين اين نمايشگاه را به دليل ”سرقت افكار“ و عدم احترام به اموال معنوي تحريم نمودند. در پي تلاشهاي صاحب نظران ده سال بعد كنوانسيون پاريس در سال 1883 براي حمايت از دارائي فكري برپا گرديد و كشورهاي عضو براي انجام وظايف، اداره بين المللي ايجاد نمودند. در سال 1886 كنفرانس برن با هدف حمايت از آثار ادبي و هنري پا به عرصه ظهور گذاشت و اداره اي نيز براي انجام امور اداري آن ايجاد گرديد. اداره هاي كنفرانس برن و پاريس در سال 1893 ادغام و اداره بين المللي متحد به منظور حمايت از دارائي فكري ايجاد گرديد. در سال 1967 كنوانسيوني به نام تاسيس سازمان جهاني دارائي فكري در استكهلم با هدف ايجاد هماهنگي بين اين دو اداره و توسعه ايزار لازم براي انطباق و روزآمد نمودن آنها تشكيل گرديد و در سال 1970 با نام WIPO آغاز به كار نمود. در سال 1974 اين سازمان به عنوان يكي از شانزده آژانس وابسته به سازمان ملل معرفي گرديد تا بتواند فعاليتهاي دارائي فكري را ارتقاء بخشد و انتقال تكنولوژي را به كشورهاي در حال پيشرفت تسهيل نمايد و بدينوسيله توسعه اقتصادي و اجتماعي و فرهنگي را ايجاد نمايد.

طبق ماده 27 منشور حقوق بشر سازمان ملل (حق دارائي فكري) افراد از حمايت منافع مادي و معنوي حاصل از توليدات علمي، ادبي و هنري بهرمند مي گردند. در دارائي فكري نيز مانند ديگر حقوق مالكيت، خالق يا مالك پروانه ثبت اختراع، نشان تجاري، و حق چاپ و تكثير از منافع اثر يا سرمايه خود بهره مند مي گردد.



اهداف سازمان WIPO

بر اساس ماده 3 كنوانسيون استكهلم اهداف اين سازمان عبارتند از:

1- ارتقاء حمايت از دارائي فكري در جهان از طريق همكاري هاي متقابل دولت ها و WIPO با سازمانهاي مشابه بين المللي

2- ايجاد هماهنگي و حصول اطمينان از همكاري هاي اجرايي اتحاديه هاي پاريس و برن



درمورد هدف اول:

1- WIPOكشورهاي عضو را براي انعقاد معاهدات جديد بين المللي تشويق مي نمايد.

2- قوانين ملي مربوط به دارائي فكري را تصحيح مي نمايد.

3- به كشورهاي در حال توسعه كمكهاي فني مي نمايد.

4- اطلاعات مربوطه را جمع آوري و اشاعه مي نمايد.

5- خدماتي جهت تسهيل دريافت حمايت از اختراعات، نشان تجاري و طراحي هاي صنعتي براي كشورهاي نيازمند ارائه مي كند.

6- بين كشورهاي عضو هماهنگي و همكاري ايجاد مي نمايد.



در مورد هدف دوم:

سازمان WIPO مركزيت اجرا و هدايت اتحاديه هاي دارائي فكري را در دبيرخانه بين المللي خود در ژنف انجام مي دهد و از طريق ارگانهاي مختلف بر اين امر نظارت مي نمايد و نيز محوريت مسائل اقتصادي براي كشورهاي عضو را نيز بر عهده دارد.



وظايف سازمان WIPO

طبق ماده چهار كنوانسيون استكهلم وظايف اين سازمان اينگونه تعريف شده است:

· طراحي و توسعه ابزاراي لازم براي افزايش كارايي و اثر بخشي فرايند حمايت از دارائي فكري در دنيا و كمك به تصويب قوانين ملي در اين زمينه

· نظارت بروظايف اجرايي اتحاديه هاي برن، پاريس و اتحاديه هاي وابسته

· همكاري در ايجاد و تشويق و حمايت از اجراي توافقنامه هاي بين المللي در حمايت از دارائي فكري

· مساعدتهاي قانوني و فني در مورد دارائي فكري به كشورهاي عضو

· ارائه خدمات و فعاليتهاي مقتضي در جهت تسهيل حمايت از دارائي فكري و تدارك امكان ثبت بين المللي آنها



اركان و ساختار WIPO

سازمان WIPO داراي دو ركن اساسي است:

· مالكيت صنعتي (اختراعات، نشان تجاري، طراحي صنعتي)

· حق تأليف در آثار ادبي، موسيقي، هنري، عكاسي و زمينه هاي صوتي– تصويري



همچنين اين سازمان داراي چهار پيكر اصلي مي باشد:



1- مجمع عمومي (كليه كشورهاي عضو WIPO و نيز اتحاديه برن و پاريس)

2- كنفرانس شامل كليه كشورهاي عضو WIPO

3- كميته همكاري (شامل 68 عضو از مجمع عمومي، كنفرانس و سوئيس)

4- دبيرخانه بين المللي



مجمع عمومي و كنفرانس هر دو سال يكبار به صورت جلسات عمومي نشست دارد و كميته همكاري سالانه يكبار تشكيل جلسه مي دهد. كليه اين چهار ركن تحت نظر دبير كل و با آراي مجمع عمومي تعيين مي گردد.

عضويت در WIPO براي كليه كشورهاي عضو اتحاديه هاي برن و پاريس آزاد است و نيز براي اعضاي سازمان ملل، آژانس بين المللي انرژي اتمي، دادگاه بين المللي عدالت و نيز دعوت مجمع عمومي براي عضويت.



دبيرخانه WIPO

اين اداره در واقع دبيرخانه سازمان WIPO و اتحاديه هاي وابسته مي باشد كه توسط معاهدات پاريس، برن، مادريد، پروتكل مادريد، توافق ليسبون، هايگ، استراسبورگ، نيس، لوكارنو، وين و معاهده بواپست ايجاد شده است. اين اداره تحت نظر اعضاي مجمع عمومي و كنفرانس اداره مي گردد و مديريت آن بر عهده دبيركل WIPO مي باشد.



وظايف دبيرخانه

انتشار ماهنامه (انگليسي و فرانسه) مالكيت صنعتي و حق چاپ و تأليف INDUSTRIAL PROPERTY & COPYRIGHT شامل اطلاعات اعضاء جديد و اتحاديه هاي وابسته و فعاليت حوزه هاي مختلف آنها

ارائه خدمات چهارگانه ثبت بين المللي:

1- اداره PATENT CORPORATION TREATY(1978) با وظايف:

دسته بندي درخواستهاي بين المللي ثبت به شكل كاغذي و ديسك فشرده

نگهداري نسخه هاي موثق و اصلي تقاضانامه ها

چاپ هفته نامه PCT

چاپ دوره اي راهنماي درخواست كنندگان PCT

برقراري تماس لازم با درخواست كنندگان براي طبقه بندي درخواستهاي ثبت اختراع ملي يا منطقه اي و تماس با مسؤلان تكميل كننده تقاضانامه ها و جستجوكنندگان آزمونهاي ابتدائي

ايجاد نشست كميته هاي بين دولتها براي ايجاد هماهنگي هاي پايدار بين اداره ها و افراد مسؤل ثبت در سطح بين المللي



2- دپارتمان ثبت بين المللي نشان تجاري (1893)

داراي وظايف چاپ و انتشار بولتن (انگليس و فرانسه) هر دو هفته يكبار به نام WIPO GAZETTE OF INTERNATIONAL MARKS شامل اطلاعات ثبت نشانهاي جديد تجاري، تغييرات ثبت (انتقال قانوني، فسخ و محدودكردن كالاها) و تمديد ثبت طب معاهده مادريد

انتشار ديسك فشرده براي اطلاعات كتابشناختي و ترسيمي كليه نشانهاي تجاري بين المللي



3- دپارتمان وديعه سپاري بين المللي (نمونه هاي) طرحهاي صنعتي (1928) با وظايف چاپ بولتن ماهانه (فرانسه و انگليسي)، نشر وديعه هاي جديد و تغييرات ايجاد شده در وديعه سپاريهاي پيشين



4- دپارتمان خدمات ثبت بين الملل القاب اصيل (1928) ORIGIN APPELATIONS OF با وظايف چاپ بولتن ماهانه ( فرانسه ) شامل ثبت القاب و اسامي جديد



منابع مالي دبيرخانه بين المللي

اين منابع از طريق مشاركت اعضاء (14%) شامل اعضاء اتحاديه هاي برن و پاريس و نيز كنفرانس WIPO و همچنين كارمزدهاي پرداختي كاربران خصوصي ثبت بين الملل (80%) و 6% باقيمانده از طريق فروش خدمات حقوقي، فني، انتشارات و هدايا و كمكهاي اعطايي سازمانهاي بين المللي تأمين مي گردد.



اتحاديه هاي وابسته به WIPO در زمينه مالكيت صنعتي

اين اتحاديه ها عبارتند از:

1- معاهده پاريس (حمايت از مالكيت صنعتي در اشكال اختراع، نشان تجاري، طراحي صنعتي، طرح مفيد، و شاخصهاي جغرافيايي و نيز جلوگيري از رقابت غيرعادلانه) سال 1883

2- معاهده مادريد (جلوگيري از منابع جعلي و دروغين كالاها و خدمات) سال1891

3- اتحاديه مادريد (ثبت بين المللي نشان تجاري) سال1891

4- اتحاديه هايگ (وديعه سپاري بين المللي طرحهاي صنعتي) سال 1925

5- اتحاديه نيس (طبقه بندي بين المللي كالاها و خدمات براي ثبت نشان تجاري سال1957

6- اتحاديه ليسبون (حمايت از القاب اصيل و ثبت بين المللي آنها) سال 1968

7- اتحاديه لوكارنو ( ايجاد طبقه بندي بين المللي طراحي صنعتي) سال 1968

8- اتحاديه (PATENT CORPORATION TREATY) همكاري براي طبقه بندي، جستجو و آزمون درخواستهاي بين المللي براي حمايت از اختراعات سال 1970

9- اتحاديه آي.پي.سي INTERNATIONAL PATENT CLASSIFICATION (ايجاد هماهنگي و يكپارچگي طبقه بندي اختراعات) سال 1971

10- اتحاديه وين (تأسيس طبقه بندي بين المللي براي اجزاي ترسيمي نشانه هاي تجاري) 1973

11- اتحاديه بوداپست (شناسايي بين المللي ذخائر ميكروارگانيسم ها براي مقاصد ثبت پتنت) 1977

12- معاهده نايروبي (محافظت از سمبل المپيك در برابر سوء استفاده هاي تجاري ) 1981

13- معاهده قانون نشانهاي تجاري (TRADEMARK LAW TREATY) (ساده كردن تشريفات ثبت نشان تجاري) 1994



اتحاديه هاي وابسته WIPO در زمينه حق چاپ و تكثير

1- اتحاديه برن (حمايت از آثار ادبي و هنري) 1886

2- معاهده حق تأليف وايپو (WCT)، (حمايت از حقوق ويژه آثار ويژه) 1996

3- معاهده اجراي گرامافوني (WPPT) (حمايت از حقوق هنرمندان در اجراي زنده صوتي گرامافون) 1996

4- كنوانسيون رم (حمايت از اجرا و توليدكنندگان گرامافون و سازمانهاي پخش و اشاعه آنها تحت مديريت يونسكو و سازمان بين المللي كار) 1925

5- كنوانسيون ژنو (حمايت از توليدكنندگان گرامافون در برابر تكثير غيرمجاز) 1971

6- كنوانسيون بروكسل (توزيع انتقالي سيگنالهاي حاوي برنامه از طريق ماهواره) 1974



فعاليتهاي سازمان WIPO در ارتباط با مالكيت فكري كشورهاي در حال توسعه

- استفاده بهينه از دارائي فكري براي تشويق فعاليتهاي خلاق ملي، تسهيل دست يابي به فنآوري كشورهاي ديگر

- استفاده از آثار ادبي و هنري با منشاء خارجي

- سازماندهي براي دسترسي آسانتر به اطلاعات علمي و فني ميليونها پروانه ثبت اختراع



سازمانWIPOدر ارتباط با مالكيت صنعتي در كشورهاي در حال توسعه داراي فعاليتهاي زير مي باشد:



- بهبود شرايط دست يابي به فنآوري خارجي اختراعات

- افزايش رقابت پذيري در تجارت بين المللي از طريق حمايت بهتر از نشان خدماتي و تجاري و استفاده بهينه از آنها در بازرگاني

- تسهيل دسترسي به اطلاعات فنآوري در مدارك ثبت اختراعات و اشاعه آنها به كاربران بالقوه

- مساعدت در ايجاد ، تجهيز و مدرنيزه نمودن ادارات مالكيت صنعتي اين كشورها

- مشاوره حقوقي براي تهيه پيش نويس قوانين مورد نياز و ترجمه به زبانهاي ديگر



براي نيل به امور فوق لازم است كشورهاي در حال توسعه قوانين ملي خود را در مورد مالكيت صنعتي تنظيم نمايند و مؤسسات دولتي را در اين زمينه تقويت نموده و به معاهدات بين المللي عمل نمايند. در اين راه WIPO خدمات مشاوره و آموزش، تجهيز مدارك، مستندات و لوازم لازم را از طريق آكادميWIPO ارائه مي نمايد كه منابع مالي اين آموزشها توسط WIPO يا كشورهاي اعطاكننده كمك مالي، اداره ثبت اختراعات اروپا و يا برنامه توسعه سازمان ملل (UNDP) تأمين مي گردد.



الزامات و امتيازات عضويت در WIPO

از عمده ترين شرايط و الزامات اعضاء ارائه شواهد و مدارك لازم و كافي مبني بر تعهد كشور عضو به رعايت حقوق دارائي فكري مي باشد. كليه كشورهاي عضو WIPO موظفند در چارچوب مالكيت معنوي با اتباع ساير كشورهاي عضو نيز مانند اتباع خود عمل نمايند و كليه امتيازات قانوني و حقوقي اتباع خد در زمينه مالكيت صنعتي اتباع خود را به اتباع ساير كشورهاي عضو اعطاء نمايند.

اعضاء همچنين موظفند تا سازماني تحت عنوان اداره مالكيت صنعتي (يا نام مشابه) ايجاد نمايند و اين اداره موظف است زمينه اجراي مفاد كنوانسيونهاي مرتبط اعم از پذيرش درخواستهاي بين المللي ثبت، بررسي صحت صدرو گواهينامه و اوراق مربوطه، انتشار موضوع در نشريه رسمي و اداري، پيگيري و پاسخ دهي تقاضا نامه هاي اتباع ساير كشورهاي عضو و ايجاد بانك اطلاعاتي مربوط به مالكيت صنعتي را فراهم نمايد.



در زمينه امتيازات عضويت در WIPO مي توان به موارد زير اشاره نمود:

- كاهش هزينه هاي ثبت

- برخورداري از همكاري سازمانهاي وابسته در كليه كشورهاي عضو به منظور اعلام اختراعات، نشان تجاري و كليه دارائيهاي معنوي مخترعين، مبتكرين صاحبان فعاليتهاي تجاري ونيز صاحبان آثار فكري كشور

- دسترسي به بانكهاي اطلاعاتي WIPO و بانكهاي مشابه كشورهاي عضو در زمينه دارائي فكري

- برخورداري از خدمات مركز داوري و حل اختلافات WIPO

- استفاده از خدمات مركز آكادمي جهاني WIPO

- همكاري نظام قضائي كشورهاي عضو در جلوگيري از سوء استفاده از حقوق مالكيت معنوي

- همكاري گمرك كشورهاي عضو در جلوگيري از سوء استفاده ساير كشورها از اختراعات، نشان تجاري و اسامي جغرافيايي

- برخورداري از خدمات مشاوره اي و مطالعاتي در زمينه ساختار، تدوين مقررات و آئين نامه هاي اجرائي ادارجات دارائي فكري كشور

- برخورداري از خدمات و كمكهاي سازمان WIPO در زمينه تجهيز و مدرنيزه كردن ادارجات ثبت كشورهاي عضو

در حال حاصر طبق آمار سال 2000 اين سازمان بالغ بر 90% از كشورهاي جهان را در عضويت خود دارد كه 177 كشور دنيا را پوشش مي دهد.


منبع مقاله: سايت معاونت پژوهشي دانشگاه شيراز
ارسال خبرنامه الكترونيكي
تبليغات